قرض
سوال:
خدمت آیت الله العظمی کریمی جهرمی
سلام علیکم
بانک ملی امسال برای سهولت در سفر زائران اربعین اقدام به دادن وام با مشخصات زیر نموده است
آیا دریافت این وام و انجام سفر زیارتی به این نحوه اشکال ندارد؟
• افتتاح حساب ویژه طرح و تودیع مبلغ ۲۵ میلیون ریال اقدام و از تسهیلات ویژه طرح به مبلغ ۱۰۰ میلیون ریال استفاده کنند
• متقاضیان میتوانند پس از بازگشت از سفر اربعین، طی ۶ ماه (از تاریخ دریافت تسهیلات) نسبت به بازپرداخت اقساط خود اقدام کنند.
• مبلغ تودیع شده در حساب ویژه طرح نیز تا زمان تسویه تسهیلات و بدهی در حساب باقی مانده و پس از تسویه کامل تسهیلات به مشتری برگردانده میشود.
• نرخ سود این تسهیلات نیز بر اساس نرخ مصوب و اعلامی شورای پول و اعتبار محاسبه خواهد شد.
جواب:
بسمه تعالی
به طور کلی افتتاح حساب به شرط دریافت تسهیلاتِ مرابحه، قرضِ به شرطِ زیاده و ربا محسوب میگردد.
۲۴ محرم الحرام ۱۴۴۵
سوال:
سلام علیکم
یکی از مومنین مبلغی پول از مال خودش به دوستان و آشنایان قرض الحسنه می پردازد تا به اقساط از ایشان با کارمزد 5 درصد دریافت کند . واین 5 درصد کارمزد هم جهت تقویت حساب قرض الحسنه به موجودی در نظر گرفته شده از مال خود جهت قرض دادن ؛ اضافه می شود .
حال با توجه به اینکه این به اصطلاح صندوق قرض الحسنه محل خاص یا کارمند اداره کننده به جز خودش ندارد . آیا دریافت کارمزد با شرح فوق صحیح است یا نه ؟
ضمنا چنانچه دریافت کارمزد مشکل شرعی دارد ؛ تکلیف مقدار کارمزد دریافتی قبل چیست ؟
جواب:
سلام علیکم؛
بنظر اینجانب قرض مشروط به کارمزد حتی از مؤسساتی که مخارجی برای قرض دادن دارند جایز نیست و آنچه دریافت شده به صاحبانشان مسترد گردد و به هر کدام دسترسی نداشتید مجازید وجه او را بعنوان صدقه از طرف مالک به غیر سید بپردازید.
سوال:
اگر به فردی بدهکار باشیم و پول را به حساب بانکی او واریز کنیم در حالیکه حسابش به جهتی مسدود است و یا دولت از حساب او بر میدارد آیا ما بریءالذمه میشویم یا قبلش باید با او هماهنگ شویم که در صورت عدم تراضی او به حساب دیگر واریز شود و اگر فردی عامداً یا غافلاً چنین کرده و طلبکار اعلام عدم رضایت میکند وظیفه بدهکار چیست؟
جواب:
واریز بدهی به حساب طلبکار بدون اجازه قبلی از او، مبرء ذمه نیست.
سوال:
آیا برای دریافت ۵ میلیون وام قرض الحسنه چهار درصد باز کردن حساب و مثلا گذاشتن و مسدود کردن ۵۰ هزارتومان یا صد هزار تومان تا پایان تسویه وام اشکالی دارد؟
فراموش نشود که شرط مذکور براي اعطاي تسهيلات بيشتر به ساير متقاضيان وام میباشد، نه صاحبان صندوق.
جواب:
بنظر اینجانب قرض الحسنه بشرط کارمزد، ربا و حرام است و افتتاح حساب و مسدود کردن وجه بشرط دریافت وام جایز نیست.
اما اگر شما به انگیزه گرفتن قرض الحسنه با تسهیلات ( نه شرط ) حساب باز کنید و اگر وام ندادند هم خود را ذیحق ندانید اشکال ندارد.
سوال:
اگر به شخصی ۱۰ میلیون قرض دادیم که دو سال دیگر به ما بازگرداند و دو سال دیگر بخواهد همین ۱۰ میلیون را بازگرداند خیلی ضرر میکنیم و اگر بخواهیم مقدار تورم را بگیریم آیا اشکالی دارد یا خیر؟
جواب:
اگر وجهی را که باز میگرداند با وجهی که قرض گرفته تفاوت فاحش دارد که عرف در آن مسامحه نمیکند، میتوان مابهالتفاوت را از او مطالبه کرد. بلی، چنانچه تفاوت آن دو عرفا قابل مسامحه هست که خلاصه خیلی نزدیک به قیمت اولی باشد، حق مطالبه زیادتی را ندارد.
