تقلید
سوال:
به نظر مرجع عالی قدر
آیا پس از عدول از مرجعی به مرجع دیگر، مواردی که تا کنون طبق فتوای مرجع اول (پیش از عدول) انجام شده و با نظر مرجع دوم متفاوت است، باید طبق فتوای مرجع دوم نیز انجام شوند؟"
جواب:
در فرض سوال چنانچه تقلید اول بر اساس حجیت شرعی بوده است نیاز به قضای عبادات انجام شده نیست."
سوال:
میخواستم مبلغی را به عنوان رد مظالم پرداخت کنم. آیا نیاز به اجازه مرجع تقلید محترم دارم؟
جواب:
اگر وجه آن به مقدار معمولی و متعارف میباشد، مجازید که خود آن را به فقراء غیر سید بپردازید و چنانچه بیش از آن مقدار است به دفتر مرجع تقلید بدهید و یا برای آن، اجازه مخصوص گرفته شود.
سوال:
اگر راجع به مرجع تقلید اعلم تحقیق کردیم و در نهایت بین چند مجتهد شک کردیم که کدام یک اعلم هستند و از بین آنها یک مرجع تقلید را انتخاب کنیم سپس عمل کردن به مسالهای از آن سخت باشد، آیا جایز است مرجع تقلیدمان را عوض کنیم و از شخص دیگری در بین آن چند مجتهد تقلید کنیم؟
جواب:
اگر از ابتدا بنا داشتید که در همه مسائل به مجتهد الف رجوع کنید، بنابر احتیاط واجب به مجتهد دیگر که مساوی با مجتهد الف است رجوع نشود؛ هرچند در آغاز تقلید جایز است که در بعضی از مسائل از یکی از آن دو و در مسائل دیگر از دیگری تقلید نمایید.
سوال:
آیا آیت الله العظمی کریمی بقای بر رهبر انقلاب را به مقلدین ایشان اجازه می دهند؟
جواب:
افرادی که از سابق به فتوای ایشان عمل می کردند هرچند بعض مسائل را یاد نگرفته باشند میتوانند بعد از درگذشت ایشان بر تقلید باقی بمانند اما در مسائلی که در رساله ایشان نبوده و یا جدید الحدوث است باید به مجتهد عادل جامع الشرائط رجوع نمایند.
سوال:
اگر بعد از تحقیق در مورد مرجع تقلید اعلم بین چند مجتهد شک کردیم که کدامیک اعلم هستند، میتوان در بعضی مسائل از یکی از آنها و در بعضی از دیگری تقلید کرد؟
جواب:
اگر به اعلمیت فرد خاصی یقین ندارید، میتوانید به ظن و گمان خود در مورد اعلمیت عمل کنید. در صورتی که چند مجتهد در نظر شما مساوی باشند، میتوانید برخی از ابواب فقهی را از یکی و باقی را از دیگری تقلید نمایید. به عنوان مثال مى توان در مسائل نماز و روزه، از مجتهدى و در خمس از مجتهد ديگر و در ازدواج از شخص سومى تقليد كرد. اما در مسائلى كه به هم مربوط است ـ چنانچه اخذ به فتواى آنان باعث بطلان عمل و يا مخالفت قطعى شود ـ تبعيض جايز نيست؛ مانند اينكه در احكام نجاست بدن و لباس، به فتواى مجتهدى و در احكام لباس نماز گزار به فتواى ديگرى عمل كند.
سوال:
گاهی از افراد کم اطلاع از مسائل دینی درباره مرجع تقلیدشان پرسش میشود، میگویند نمیدانیم یا اظهار میدارند که از فلان مجتهد تقلید میکنیم؛ ولی عملاً التزامی به خواندن رساله آن مجتهد و عمل به فناوای او ندارند. اعمال این گونه افراد چه حکمی دارد؟
جواب:
اگر اعمال چنین شخصی مطابق با نظر همان مرجعی باشد که وظیفه دارد از او تقلید کند، اعمال او صحیح و مانعی ندارد. اما اگر مخالف باشد، باید آنها را اعاده یا قضا نماید.
سوال:
بنده سال پیش از طریق سؤال از یک فرد عادل خواستم شما را به عنوان مرجع تقلید انتخاب کنم؛ اما ایشان من را منصرف کرد. در این یک سال هم من تقلید نکردم. حالا مجدد با تحقیق میخواهم از شما تقلید کنم، حکم اعمال گذشته من چیست؟
جواب:
اگر اعمال گذشته ما مطابق با فتواهای حقیر بوده باشد، هرچند خودتان در آن زمان متوجه این مطابقت نبوده، اشکالی ندارد و اعمال شما صحیح محسوب میشود.
سوال:
اگر بعد از تحقیق در مورد مرجع تقلید اعلم بین چند مجتهد شک کردیم که کدامیک اعلم هستند، میتوان در بعضی مسائل از یکی از آنها و در بعضی از دیگری تقلید کرد؟
جواب:
) اگر به اعلمیت فرد خاصی یقین ندارید، میتوانید به ظن و گمان خود در مورد اعلمیت عمل کنید. در صورتی که چند مجتهد در نظر شما مساوی باشند، میتوانید برخی از ابواب فقهی را از یکی و باقی را از دیگری تقلید نمایید. به عنوان مثال مى توان در مسائل نماز و روزه، از مجتهدى و در خمس از مجتهد ديگر و در ازدواج از شخص سومى تقليد كرد.
اما در مسائلى كه به هم مربوط است ـ چنانچه اخذ به فتواى آنان باعث بطلان عمل و يا مخالفت قطعى شود ـ تبعيض جايز نيست؛ مانند اينكه در احكام نجاست بدن و لباس، به فتواى مجتهدى و در احكام لباس نماز گزار به فتواى ديگرى عمل كند
سوال:
بقای بر تقلید میت جایز است یا خیر؟
جواب:
اگر مکلّف بعد از فوت مرجع خود، او را از مجتهد زنده اعلم بداند، بنابر احتیاط واجب باید بر تقلید همان مجتهد فوتشده باقی بماند. اما اگر مجتهد زنده از مجتهد فوتشده اعلم باشد، تقلید از مجتهد زنده واجب است.
در صورتی که مکلّف نداند کدام یک از آن دو (میت و زنده) اعلم است، میتواند به فتوای مجتهد فوتشده عمل کند؛ مگر در مسئلهای که پیشتر به فتوای مجتهد زنده عمل کرده باشد که در آن صورت نمیتواند در آن مسئله خاص به فتوای مجتهد میّت عمل کند.
سوال:
خمس را میتوان به مرجع میت داد یا باید مرجعی جدید انتخاب کرد؟
جواب:
پرداخت خمس به مرجع میّت جایز نیست. بلکه باید خمس را به فقیه زنده، عادل و جامعالشرائط پرداخت کرد یا به وکیل و نماینده او تحویل داد.
