پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیت الله العظمی کریمی جهرمی

سوال:

شخص «الف» فرد «ب» را به قتل عمدی شخص «ج» اکراه می‌نماید. فعل ارتکابی از سوی «ب» منجر به نتیجه‌ای ناخواسته یعنی قتل خطای محضِ فرد دیگری (غیر از فرد «ج») می‌گردد، بفرمایید:
1. آیا می‌توان شخص «الف» (به عنوان اکراه‌کننده) را به اتهام معاونت در قتل محکوم نمود؟
2. دیه فرد کشته‌شده به عهده چه کسی است؟

جواب:

فرد «الف» (که شخص «ب» را اکراه کرده تا شخص «ج» را به قتل برساند)، عنوان معاونت در قتل خطایی را ندارد؛ زیرا تحقق عنوان معاونت، مستلزم وجود قصد و نیز انجام فعلی است که صدق همکاری و مشارکت در جرم را بنماید. در این قضیه، «الف» قصد قتل شخص «ج» را داشته، اما فعل ارتکابی «ب» منجر به قتل شخص دیگری (غیر از «ج») به صورت خطای محض شده است. بنابراین، فعل «ب» از حوزه قصد «الف» خارج است و عنوان معاونت بر «الف» صدق نمی‌کند.
ج2) قتل فرد چهارم (که ناخواسته رخ داده است)، از قبیل قتل خطای محض است و طبق دستور شرع دیه قتل خطای محض بر عهده عاقله قاتل است. بنابراین دیه قتل فرد چهارم بر عهده عاقله فرد «ب» (عمرو) می‌باشد.