سود معاملات
سوال:
"1. اگر پولی را از کسی برای کار اقتصادی بگیریم و برای آن سود علیالحساب همانند سرمایهگذاری در پروژههای بانکی (سودی که در ابتدای کار مقدار مشخصی داشته و در پایان کار با احتساب ضرر و زیان کلی نرخ قطعی آن مشخص و کم یا زیاد شود) برای اطمینان سرمایهگذار مشخص کنیم حکم آن چیست؟
شخصی پولی را گرفته تا با آن معاملات شرعی انجام دهد اما صاحب پول از نوع معامله اطلاعی ندارد. آیا لازم است صاحب پول در مورد صحت معاملات تحقیق کند یا میتواند به گفته طرف قرارداد مبنی بر شرعی بودن معاملات اعتماد کند؟"
جواب:
"1- اگر رعایت شرایط مضاربه ( تعیین سهم طرفین از سود با کسر مشاع و بکارگیری سرمایه در خرید و فروش ) بشود، گرفتن سود علی الحساب و محاسبه یا مصالحه در آخر مدت اشکال ندارد.
2- با حمل فعل مؤمن بر صحت، نیاز به تحقیق از صحت معاملات نیست."
سوال:
"محضر مبارک حضرت آیت الله العظمی کریمی جهرمی دامت برکاته
1. شخصى علم و اطّلاع دارد كه بانك به سپرده سود مىدهد، به اين منظور پولى به بانک میدهد، ولى هیچگونه قرارداد لفظى يا كتبى نمىبندد. آيا سود مذكور حرام است؟
2. مضاربهای كه بانکها با پول افراد انجام میدهند چه حکمی دارد؟
3. آیا مضاربه با شخصی که سرمایه را برای خریدوفروش چک معاملات استفاده میکند مشروع است؟
4. فردى به من گفته من 1 میلیارد تومان میگیرم و ماهى 30 میلیون تومان سود میدهم. آيا اين صحيح است؟"
جواب:
"1- در فرض سؤال سود مذکور اشکال ندارد.
2- اگر رعایت شرایط مضاربه بنمائید اشکال ندارد.
3- خرید و فروش دِین واقعی اشکال ندارد و میتواند مورد مضاربه قرار گیرد.
4- به صورت مذکور در سؤال صحیح نیست."
سوال:
من در شرکتی سهامدارم که صاحب یک رستوران در اروپا میباشد. در آن رستوران نوشابههایی که در آنها مشروب هم هست در کنار غذا به مشتریان داده میشود. حکم سود این سهام چیست؟
جواب:
اگر میزان سود حرام سهام شرکت را نمیدانید خمس سود را بعنوان مال مخلوط به حرام بپردازید تا بتوانید در بقیه آن تصرف نمائید. مخفی نماند که خرید سهام شرکتهایی که درآمد حرام دارند جایز نیست.
سوال:
فردی مقداری طلای ساخته و یا شمش دارد میخواهد طبق یکی از عقود شرعی یکساله به دیگری بدهد که هم ماهانه سود داشته باشد و هم بعد یکسال هم وزن طلایش را از طرف بگیرد. چه راهکاری معرفی میفرمایید که اشکال شرعی مثل ربا را نداشته باشد.
جواب:
طلای خود را به قیمت روز به زرگر نقد بفروشد و به همان وزن طلای یک ساله با بیع سلف به قیمت کمتر خریداری کند. پس از یک سال طلای خود را دریافت میکند و مابهالتفاوت قیمت نقد و سلف را هم ماهیانه دریافت مینماید.
سوال:
آیا وجود حق کسب پیشه یا همان سرقفلی(سابقه استیجاری) شرعاً تاثیری در تعیین میزان اجاره بها موقوفه دارد؟
جواب:
اگر مقصود آن است که بخاطر سابقه در اجاره محل، مال الاجاره کمتر از معمول بپردازد جایز نیست.
سوال:
در ثبتنام خودرو، مبلغی در حساب بلوکه میشود و در مقابل، سود مشارکت به آن تعلق میگیرد. آیا دریافت این سود اشکال شرعی دارد؟
جواب:
اگر سود مشارکت بر اساس یک قرارداد شرعی میان شما و طرف مقابل، مانند قرارداد مضاربه، پرداخت شود، دریافت آن اشکال ندارد.
سوال:
مبلغی را از یکی از دوستانم به عنوان مضاربه گرفتم، به این شرط که پس از مدتی اصل پول و مبلغی اضافه به او بپردازم. سپس بخشی از آن پول را به یکی از دوستانم که به آن نیاز داشت دادم و قرار شد او یکسوم سود حاصل را به من بپردازد. آیا این کار صحیح است؟
جواب:
گرفتن پول به صورت مذکور در فرض اول و واگذاری آن به دوستتان به صورت مذکور در فرض دوم، هر دو باطل است.
سوال:
آیا میتوانم پولی را که به عنوان مضاربه از شخصی گرفتهام، برای پرداخت بدهی خود به بانک واریز کنم و در عین حال در موعد مقرر به تعهدات خود در قرارداد مضاربه عمل نمایم؟
جواب:
خیر. سرمایه مضاربه باید در همان موضوع مضاربه، یعنی خرید و فروش و تجارت، به کار گرفته شود.
