آبروی مومن و مظالم
سوال:
سالها قبل، اموال مردم را برداشته و به قیمتی پایین میفروختهام و اکنون نمیتوانم صاحبانش را پیدا کنم؛ آیا به قیمت آن زمان، رد مظالم بپردازم یا به قیمت امروز؟
جواب:
رد مظالم را باید به قیمت روز آن بپردازید
سوال:
من میدانم که غیبت گناه کبیره است و شنیدن آن نیز گناه دارد حالا اگر کسی به خانه من آمده و یا من جایی رفتهام و آدمهای آن جمع شروع به غیبت کنند و من همراهی نکنم ولی شنونده باشم باز هم گناه دارد؟
مثلا مهمان من شروع به غیبت کنند. من که نمیتوانم به او بیحرمتی کنم و بیرونش کنم ولی سکوت کنم و با او همراهی نکنم حکمش چیست؟
جواب:
اگر در مجلسی قرار گرفتهاید که مشغول غیبت هستند یا میشوند، اگر امکان دارد با کمال نزاکت و مدارا بخواهید که آن بحث را رها کنند و اگر این طریق موثر نمیشود، شما بحثی و سخنی را مطرح کنید که مسیر سخن عوض شود و اگر این هم موثر واقع نمیشود، چنانچه برخاستن و ترک آن مجلس کردن منجر به دشمنیها و بدبینیها و مشکلات دیگر نمیشود، مجلس را با مدارا ترک کنید و اگر ترک کردن مجلس مشکلاتی به بار میآورد، در مجلس بمانید و خودتان را با آنها شریک در بحث و گفتگو نکنید و در این صورت گناهی بر شما نیست.
راجع به مهمانی که بر شما وارد میشود، با کمال ادب و مهربانی و دوستانه به او تذکر دهید. اما بیرون کردن و امثال آن غالبا موثر نیست بلکه طرف بدبینی به دین و اهل دین پیدا میکند.
روشی که عرض شد احتمال موفقیت دارد و اگر اثر نکرد با ذکر وعده عذاب الهی او را متنبه سازید و اگر موثر نشد شما وارد قضیه نشوید و سخنی در موافقت با او نگویید و حتی اگر بتوانید توجه خود را از شنیدن آن سلب کنید و در این صورت گناهی بر شما نخواهد بود.
سوال:
در کودکی، از مدرسه تکههای کوچک گچی را که دیگر قابل استفاده نبود، به خانه میبردم و با آن بازی یا تمرین ریاضی میکردم. همچنین یک بار درِ خانه شخصی باز بود و دمپایی بچهای را برداشتم و نتوانستم آن را به جای خود برگردانم. حکم این کار چیست؟ هر روز از بابت این کار ناراحتم.
جواب:
در فرض سؤال، اگر گچها در مدرسه قابل استفاده نبوده است، برداشتن آنها اشکال ندارد. با این حال، برای رهایی از فکر و خیال میتوانید مبلغی را به عنوان ردّ مظالم به فقیر غیرسید بپردازید.
اما درباره دمپایی، اگر پدر آن کودک یا خود او را ـ در صورتی که اکنون بالغ شده است ـ میشناسید، باید از او حلالیت بطلبید یا مبلغی را که موجب رضایت او باشد، به عنوان جبران بپردازید. و اگر او را نمیشناسید، از طرف صاحب آن ردّ مظالم بدهید؛ یعنی ارزش آن را از طرف مالک به فقیر غیرسید صدقه دهید.
سوال:
اگر در محل کار یکی از کارکنان چند ساعتی بخوابد و دیگری مراقب کار باشد، و در صورتی که مسئول مربوط از این موضوع مطلع شود با او برخورد کند، آیا حقوق کسی که در ساعات موظف کاری استراحت کرده است حرام است؟
جواب:
در فرض سؤال، کسی که در ساعات موظف کاری بخوابد، باید حقوق ساعاتی را که کار نکرده است به صاحب کار بازگرداند.
