پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیت الله العظمی کریمی جهرمی

سوال:

شخصی پس از وفات پدرش، هزینه‌های تجهیز و مراسم وی را پرداخت کرده است. چند سال بعد، هنگام فروش اموال پدر و تقسیم ترکه میان ورثه، آیا می‌تواند بگوید مبلغی که آن زمان هزینه کرده، مثلاً معادل بهای یک سکه طلا بوده و اکنون به همان ارزش روز از ترکه به وی پرداخت شود و سپس ارث تقسیم گردد؟ اگر چنین حقی ندارد، وظیفه چیست؟

جواب:

اگر از ابتدا، پرداخت این هزینه‌ها را به سایر ورثه اعلام کرده و آنان نیز پذیرفته باشند، هزینه‌های واجب تجهیز میت، مانند غسل، کفن و دفن، از اصل ترکه پرداخت می‌شود و پرداخت‌کننده حق مطالبه آن را دارد.
همچنین، هزینه‌های فاتحه و اطعام، اگر ترک آنها موجب وهن و هتک حرمت میت باشد، از اصل ترکه پرداخت می‌شود؛ اما اگر ترک آنها موجب وهن میت نباشد، این هزینه‌ها از سهم‌الارث ورثه پرداخت خواهد شد.
ولی اگر پرداخت‌کننده، از ابتدا موضوع را به ورثه اعلام نکرده باشد، یا اعلام کرده اما آنان نپذیرفته باشند، هزینه‌های فاتحه و اطعام بر عهده خود اوست و حق مطالبه آن را از سایر ورثه ندارد.
و در فرضی که حق مطالبه داشته باشد، اگر هنگام مطالبه، ارزش پول افزایش یافته باشد، چنانچه افزایش قیمت اندک و عرفاً قابل مسامحه باشد، فقط همان مبلغ اولیه را می‌تواند مطالبه کند؛ اما اگر افزایش قیمت فاحش و قابل توجه باشد، حق دارد آن را بر اساس ارزش روز مطالبه نماید.

پاسخ به سوالات شرعی مخاطبان
اگر بدهکار باشیم، آیا می‌توان بدهی را از اموال و درآمد کم کرد و بعد خمس حساب کرد؟
آیا سال خمسی باید قمری باشد یا شمسی؟
آیا حق سنوات خمس دارد؟ در صورت تعلق خمس در صورتی که از مخارج سال زیاد بیاید، سر سال خمسی باید پرداخت گردد یا خمس آن به م...
اگر خانه یا زمین را بفروشیم ولی تمام پول فروش صرف خرید خانة دیگری شود که به‌خاطر تورم گران‌تر است، آیا باز هم خمس واجب م...
1. اگر شخصی برای نیاز آینده خود یا بستگانش قبری را پیش‌خرید یا رزرو کند و تا پایان سال خمسی از آن استفاده نشود، با توجه...
چند سال پیش همسرم مهریه ام را پرداخت کرده است و با آن خانه ای خریداری کردم و اکنون قیمت آن افزایش پیدا کرده است. آیا بای...
شخصی با قصد جدی به دیگری هدیه ای داده است اما بعد از سال خمسی، پشیمان می شود و آن را پس می گیرد؛ آیا باید خمس آن هدیه را...
خانه‌ای که برای سکونت مورد نیاز بوده و پس از چند سال با قیمت بیشتری فروخته شده است، آیا تفاوت قیمت فروش و خرید آن مشمول...
من دختری 26 ساله هستم و مجرد و با پدر و مادرم زندگی می‌کنم. الان یک سال و نیم هست که سر کار می‌روم. می‌خواستم بپرسم اگر...
فيش حج كه پس از چند سال به شخص ديكر مى‌فروشيم، خمس به پول أن تعلق می‌گیرد؟
دخترم از حقوق خود طلا و زیورآلاتی خریداری کرده است. آیا پرداخت خمس این‌گونه خریدها بر او لازم است؟
اگر شخصی برای دیگری هدیه خریده باشد ولی به او تحویل نداده است حالا که سال خمسی اش رسیده باید خمس آن را بدهد؟