سوال:
احتراماً به استحضار حضرتعالی میرسانم؛ در خصوص پرونده قتل عمدی چنانچه متوفی (مقتول) دارای تنها یک فرزند صغیر و پدر باشد که همان پدر، جد پدری فرزند صغیر نیز محسوب میشود و سپس در اثنای رسیدگی و محاکمه پرونده پدر متوفی (جد پدری صغیر) نیز فوت نماید، این سوال مطرح است که:
با فرض پرداخت دیه یا عدم پرداخت دیه به صغیر متوفی، آیا حق قصاص علاوه بر فرزند صغیر متوفی به سایر فرزندان پدر متوفی (یعنی خواهران و برادران متوفی) نیز منتقل میگردد یا خیر؟ یا اینکه تنها حق قصاص برای فرزند صغیر متوفی باقی میماند؟
در این زمینه استدعای بیان نظر فقهی حضرتعالی را دارم.
جواب:
در فرض مزبور که فرزند صغیر بعد از قتل پدر، پدر بزرگ خود را هم از دست داده، برادران و خواهرانِ مقتول با وجود فرزند برای مقتول از اولیای دم محسوب نمیشوند. و لازم به ذکر است که ولیّ فرزند صغیر بعد از فوت پدربزرگش، حاکم شرع (مجتهدِ عادل و جامع الشرائط) است.
امّا راجع به حق قصاص از قاتل یا اخذ دیه، در اینجا گرچه بعضی از اکابر علما فرمودهاند حاکم شرع ـ که ولیّ این صغیر است ـ میتواند قاتل را قصاص کند ولکن به نظر این حقیر حق قصاص طبق آیه کریمه برای ولیّ میت و مقتول است و چون فرض سوال این است که ولیّ میت، خود صغیر است، بگذارند تا کبیر شود و بعد اگر خواست میتواند قصاص کند.
بله راجع به دیه، حاکم شرع (مجتهدِ عادل و جامع الشرائط) که ولایت بر صغیر دارد، در فرض مزبور اگر حاکم شرع مصلحت صغیر دید که دیه بگیرد، میتواند حکم به دیه کند.
طراحی و توسعه : پارسیکام