پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیت الله العظمی کریمی جهرمی

سوال:

احتراماً به استحضار حضرتعالی می‌رسانم؛ در خصوص پرونده قتل عمدی چنانچه متوفی (مقتول) دارای تنها یک فرزند صغیر و پدر باشد که همان پدر، جد پدری فرزند صغیر نیز محسوب می‌شود و سپس در اثنای رسیدگی و محاکمه پرونده پدر متوفی (جد پدری صغیر) نیز فوت نماید، این سوال مطرح است که:
با فرض پرداخت دیه یا عدم پرداخت دیه به صغیر متوفی، آیا حق قصاص علاوه بر فرزند صغیر متوفی به سایر فرزندان پدر متوفی (یعنی خواهران و برادران متوفی) نیز منتقل می‌گردد یا خیر؟ یا اینکه تنها حق قصاص برای فرزند صغیر متوفی باقی می‌ماند؟


در این زمینه استدعای بیان نظر فقهی حضرتعالی را دارم.

جواب:

در فرض مزبور که فرزند صغیر بعد از قتل پدر، پدر بزرگ خود را هم از دست داده، برادران و خواهرانِ مقتول با وجود فرزند برای مقتول از اولیای دم محسوب نمی‌شوند. و لازم به ذکر است که ولیّ فرزند صغیر بعد از فوت پدربزرگش، حاکم شرع (مجتهدِ عادل و جامع الشرائط) است.

امّا راجع به حق قصاص از قاتل یا اخذ دیه، در اینجا گرچه بعضی از اکابر علما فرموده‌اند حاکم شرع ـ که ولیّ این صغیر است ـ می‌تواند قاتل را قصاص کند ولکن به نظر این حقیر حق قصاص طبق آیه کریمه برای ولیّ میت و مقتول است و چون فرض سوال این است که ولیّ میت، خود صغیر است، بگذارند تا کبیر شود و بعد اگر خواست می‌تواند قصاص کند.
بله راجع به دیه، حاکم شرع (مجتهدِ عادل و جامع الشرائط) که ولایت بر صغیر دارد، در فرض مزبور اگر حاکم شرع مصلحت صغیر دید که دیه بگیرد، می‌تواند حکم به دیه کند.

پاسخ به سوالات شرعی مخاطبان
اگر مقدار اجناسِ موجود در انبار نسبت به سال قبل تغییری نکرده باشد ـ مثلاً پارسال ۱۰۰ کیلو زعفران داشته‌ام و امسال هم هما...
1. اگر شخصی برای نیاز آینده خود یا بستگانش قبری را پیش‌خرید یا رزرو کند و تا پایان سال خمسی از آن استفاده نشود، با توجه...
پولی را به عنوان هدیه برای دخترم کنار گذاشتم و به اطلاع او رسانم که این مبلغ برای شماست و او با اینکه می‌توانست آن را بر...
اگر خانه یا زمین را بفروشیم ولی تمام پول فروش صرف خرید خانة دیگری شود که به‌خاطر تورم گران‌تر است، آیا باز هم خمس واجب م...
شخصی با قصد جدی به دیگری هدیه ای داده است اما بعد از سال خمسی، پشیمان می شود و آن را پس می گیرد؛ آیا باید خمس آن هدیه را...
فرزند من مقداری پول در حسابی بدون سود پس‌انداز کرده است و باید به اندازه همین پس‌انداز قرض کند تا بتواند وام مسکن رو بگی...
من خودم حقوق بگیر هستم و همراه همسرم باهم هزینه های زندگی رو پرداخت می کنیم اگر من خمس مواد غذایی مانده در خانه را از پ...
زمین ارثی را پس از بیست سال فروختم. آیا به ارزش افزوده آن خمس تعلق می‌گیرد؟
کسی که شغل آزاد دارد و در ماه هیچ پولی پس‌انداز نمیکند چگونه خمس یا زکات را محاسبه نماید؟
اگر بدهکار باشیم، آیا می‌توان بدهی را از اموال و درآمد کم کرد و بعد خمس حساب کرد؟
یک زمین موروثی بین بیست ودو نفر شریکی الان به فروش رفته قیمت زمین نسبت به زمان فوت صاحبان ملک ترقی کرده ولی طی چند سالی...
کسی که درآمد او کمتر از مخارجش باشد و در عین حال سر سال مقداری پول، خوراکی و ... زیاد می‌آورد، آیا باز هم واجب است حساب...