مسائل حقوقی و قضایی
سوال:
چنانچه زن و مردی بدون رابطه زوجیت با هم آمیزش نمودهاند و فرزندی به دنیا آمده است که طبق آزمایش دی ان ای (D.N.A) فرزند متعلق به مرد مذکور نیست، اما خود مرد اقرار دارد که فرزند به صورت طبیعی و خونی مستند به او است، بفرمایید:
در تعارض بین پاسخ آزمایش دی ان ای (D.N.A) و اقرار مرد کدام یک مقدم است؟
جواب:
آزمایش DNA مستند شرعی نیست مگر موجب علم حاکم شود. و اقرار مرد نسبت به زنا یا وطی بشبهه پذیرفته است امّا الحاق فرزند به او بر اساس این اقرار توجیه شرعی ندارد.
سوال:
آیا فیلم برداری از صحنه تجاوز به عنف علاوه بر حرمت، دارای تعزیر نیز میباشد؟
جواب:
در فرض سؤال تعزیر دارد.
سوال:
مُفلس به چه کسی گفته می شود؟
جواب:
به کسانی که ورشکسته اقتصادی هستند و حاکم شرع او را از تصرّف در اموالش منع کرده باشد؛ مفلس گفته میشود.
سوال:
نظر حضرتعالی در خصوص استفاده از نرم افزارهای کرک شده چه میباشد؟ با وجود این که در ایران نرم افزارهای پولی را با قیمتی کمتر از حد تعریف شده آن به فروش می رسانند.
جواب:
خرید نرمافزارهای کرک شده چنانچه موجب خساراتی به مؤلف شود حرام است.
سوال:
اگر تزريق آمپول منجر به عارضه، يا فوت شود، آيا تزريق كننده در موارد ذيل ضامن است؟
الف) اشتباه در تجويز پزشك باشد.
ب) تزريق كننده مجوّز قانونى دارد; امّا قواعد تزريقات را رعايت نكرده باشد.
ج) تزريق كننده مجوّز قانونى دارد; و قواعد تزريقات را نيز رعايت كرده است.
د) تزريق كننده مجوّز قانونى ندارد.
جواب:
الف: ضامن نیست مگر آن که تزریق کننده علم به خطر داشته باشد.
ب - ضامن است.
ج- در فرض سؤال اگر عارضه یا فوت مستند به تزریق نباشد ضامن نیست.
د- اگر عرفاً فوت مستند به او باشد ضامن است.
سوال:
آیا فردی که به دین اسلام اعتقاد قلبی و عملی داشته در ماه محرم به دنیا آمده، نام او نیز از اسامی متبرک ائمه علیهم السلام میباشد. و در طول پانزده سال قاری قرآن و مداح اهل بیت بوده و مردم را به نماز و واجبات دین تشویق کرده و آهنگهایی برای ائمه علیهم السلام خوانده است و هیچ عقبهای برای ضدیت با اسلام و نظام اسلامی نداشته است، آیا صرف یک پُست ویرایش شده منتسب به ایشان میتواند مصداق سب النبی باشد یا خیر؟
جواب:
اگر تنها متنی که متعلق به دیگری بوده ویرایش کرده باشد، بعید است که سبّ النبی بر او صدق کند، هرچند این عمل گناهآلود است و در صورت عدم توبه، شخص در آخرت معاقب خواهد شد.
سوال:
فردی مورد سرقت قرار گرفته است.
هنگامی که سارق قصد بردن گوشی همراه او را از خودرویش داشته، سارق را با چاقو مجروح کرده و سارق نتوانسته سرقت را انجام دهد.
1. آیا ضربه وارده و مجروحیت سارق که به خاطر دفاع از خود بوده دیه دارد؟
2. آیا فرد به خاطر دفاع از خود میتواند توسط دادگاه مواخذه گردد؟
جواب:
ج1) زمانی که سارق مشغول سرقت است صاحب مال میتواند از خود دفاع کند البته با رعایت اینکه در دفاع از مال، ابتدا به کاری مانند فریاد زدن و یاری طلبیدن از دیگران که موجب فرار دزد شود اقدام کند، و اگر اینها ممکن نشد و نامؤثر بود، به زدن او با دست یا با چوب میتواند متوسل شود.
و اگر هیچ کدام از اینها ممکن نشد یا مؤثر نبود، متوسل به زدن سارق با چاقو شود و او را زخمی کند، دراینصورت، زخمی کردن دزد موجب ضمان هم نخواهد بود و دیه ندارد.
ضمناً باید مراعات کرد که مال هم مالی معتنابه باشد، نه مال جزئی که غالبا عرف به آن اهمیت نمیدهد.
ج2) از بیانات فوق، جواب سئوال دوم نیز واضح شد که چون برای مدافعه از مال خود اقدام کرده، آن هم با رعایت آنچه عرض کردیم، ازاینرو، کسی نمیتواند او را مواخذه کند.
سوال:
مردی با خانمی ازدواج نموده و بعد از ازدواج مشخص میشود که خانم سابق بر ازدواج زنا داده و مرد از این موضوع مطلع نبوده، بفرمایید:
آیا در این صورت زوج حق فسخ دارد یا خیر؟ در ضمن زن در زمان ازدواج به لحاظ ازدواج سابق که همسرش فوت کرده باکره نبوده است.
جواب:
اگر در عقد، عدم ارتباط نامشروع شرط شده باشد و يا قبل از عقد صحبتی از این موضوع شده باشد که در نتیجه عقد بر مبنای همان گفتگو انشاه شده باشد و بعد از عقد منکشف شد که زنا داده بوده، حق فسخ برای زوج ثابت است.
اما اگر هیچکدام از این دو نبوده و بعد از عقد کشف شد که مسبوق به زنا بوده، حق فسخ ندارد و مهریه زوجه هم بر زوج ثابت است. و اگر مرد بخواهد جدا شود میتواند طلاق بدهد.
سوال:
شخصی سه بار به اتهام شرب خمر دستگیر شده و در سه مرحله اقرار به شرب خمر نموده است لذا حکم الهی بر وی جاری و اجرا شده است.
سوال:
اگر این شخص برای بار چهارم دستگیر شود ولی شدیداً منکر شرب خمر شود و ادله شرعیه از جمله اقرار و شهادت شهود نیز بر اثبات این موضوع وجود نداشته باشد، آیا به صرف انجام تست الکل از دهان و مثبت بودن آن میتوان حکم شرب خمر در مرحله چهارم (اعدام) را بر وی ثابت و جاری کرد؟
جواب:
با وجود انکار متهم و عدم اقرار او و نیز عدم شهادت شهود عادل و احتمال قوی در خطاء تست الکل و علی الخصوص که ثبوت خمر در دهان، تلازم قطعی با شرب آن ندارد، شرب خمر ثابت نمیشود و اجرای حکم وجهی ندارد.
سوال:
احتراماً به استحضار حضرتعالی میرسانم؛ در خصوص پرونده قتل عمدی چنانچه متوفی (مقتول) دارای تنها یک فرزند صغیر و پدر باشد که همان پدر، جد پدری فرزند صغیر نیز محسوب میشود و سپس در اثنای رسیدگی و محاکمه پرونده پدر متوفی (جد پدری صغیر) نیز فوت نماید، این سوال مطرح است که:
با فرض پرداخت دیه یا عدم پرداخت دیه به صغیر متوفی، آیا حق قصاص علاوه بر فرزند صغیر متوفی به سایر فرزندان پدر متوفی (یعنی خواهران و برادران متوفی) نیز منتقل میگردد یا خیر؟ یا اینکه تنها حق قصاص برای فرزند صغیر متوفی باقی میماند؟
در این زمینه استدعای بیان نظر فقهی حضرتعالی را دارم.
جواب:
در فرض مزبور که فرزند صغیر بعد از قتل پدر، پدر بزرگ خود را هم از دست داده، برادران و خواهرانِ مقتول با وجود فرزند برای مقتول از اولیای دم محسوب نمیشوند. و لازم به ذکر است که ولیّ فرزند صغیر بعد از فوت پدربزرگش، حاکم شرع (مجتهدِ عادل و جامع الشرائط) است.
امّا راجع به حق قصاص از قاتل یا اخذ دیه، در اینجا گرچه بعضی از اکابر علما فرمودهاند حاکم شرع ـ که ولیّ این صغیر است ـ میتواند قاتل را قصاص کند ولکن به نظر این حقیر حق قصاص طبق آیه کریمه برای ولیّ میت و مقتول است و چون فرض سوال این است که ولیّ میت، خود صغیر است، بگذارند تا کبیر شود و بعد اگر خواست میتواند قصاص کند.
بله راجع به دیه، حاکم شرع (مجتهدِ عادل و جامع الشرائط) که ولایت بر صغیر دارد، در فرض مزبور اگر حاکم شرع مصلحت صغیر دید که دیه بگیرد، میتواند حکم به دیه کند.
