مسائل حقوقی و قضایی
سوال:
واحد آپارتمانی را خریداری کردم. فروشنده بدون اینکه مشکل ملک را بگوید قولنامه با ما در محضر نوشت و ثبت رسمی شد. الان بعد از ۱۰ سال به ما سند نمی‌دهند و می‌گویند منزل باید بالکنش خراب شود و ۲ میلیارد هم جریمه بدهیم. فروشنده می‌گوید اگر قرار است پولی پرداخت شود شما (خریدار) هم باید نصف آن را بدهید. حالا حکم این مسئله چیست؟
جواب:
کل مقدار جریمه (یعنی دو میلیارد) به عهدة فروشنده است. پس از آن، فروشنده باید تفاوت قیمت را به مشتری بپردازد. مشتری نیز مخیر است که تفاوت قیمت عمارت را بگیرد و یا اینکه معامله را به کلی فسخ کند.
سوال:
مردی با آنکه توانایی مالی دارد، خرجی زنش را پرداخت نمی‌کند. آیا بر زن جایز است بدون اجازه از اموال شوهر استفاده کند؟
جواب:
در فرض مزبور، اگر زن نتواند با پند و اندرز، شوهر را به ادای نفقه وادار نماید، ابتدا می‌تواند به حاکم (یعنی مجتهد عادل و جامع‌الشرایط) رجوع کند. حاکم شرع نیز شوهر را به پرداخت نفقة زوجه الزام می‌نماید. اگر این کار نیز ممکن نشد، یا شوهر الزام حاکم را نپذیرفت، زن می‌تواند با اجازه از حاکم شرع، هر روز به اندازة خرجیِ همان روز، بدون اجازة شوهر از مال او بردارد.
سوال:
اگر فردی کاری انجام دهد، بدون آنکه قصد ترساندن یا کشتن شخص دیگری را داشته باشد، ولی آن شخص بر اثر ترس سکته کند و فوت نماید، آیا این مرگ عمد، شبه‌عمد یا خطا محسوب می‌شود و آیا دیه بر عهده فرد ایجادکننده ترس است؟
جواب:
با فرض اینکه قصد ترساندن یا قتل نداشته است، قتل خطایی محسوب می‌شود و دیه بر عهده عاقله است.
سوال:
آیا هوش مصنوعی می‌تواند وکیل واقع شود؛ اعم از وکالت در امور مدنی و وکالت در دعاوی؟
جواب:
وکیل باید دارای شرایطی باشد؛ ازجمله بلوغ، عقل، قصد و اختیار. هوش مصنوعی فاقد این شرایط است؛ بنابراین نمی‌تواند به‌عنوان وکیل، اعم از وکالت در امور مدنی و وکالت در دعاوی، واقع شود.
سوال:
اگر زنی در حالی که شوهردار است یا در عده طلاق به سر می‌برد، با علم و آگاهی از وضعیت خود، با مرد دیگری ازدواج کند و پس از آن آمیزش نیز صورت گیرد، در حالی که مرد نسبت به وضعیت زن جاهل یا عالم باشد:
1. آیا با توجه به قاعده «لا مهر لبغی»، مهر یا اجرتی به زن تعلق می‌گیرد؟
2. جهل یا علم مرد چه تأثیری در حکم دارد؟
جواب:
ج1و2) در فرض مزبور که زن عالم و آگاه بوده و با علم به وضعیت خود اقدام به ازدواج کرده است، از طرف او زنا محقق می‌شود و در نتیجه، اجرت و مهری برای او نیست؛ چه شوهردار باشد و چه در عده طلاق باشد.
سوال:
آیا به نظر آیت الله العظمی کریمی جهرمی، قاضی دادگاه، حاکم شرع محسوب می‌شود و احکام صادرشده از سوی او نافذ است؟
جواب:
اگر قاضی از سوی حاکم شرعِ جامع‌الشرایط مأذون باشد، احکام صادرشده از جانب او نافذ و معتبر است.
