روزه
سوال:
حکم سفرهایی که از لوازم و توابع شغل‌اند، چیست؟
جواب:
سفرهایی که از توابع شغل محسوب می‌شود، مانند سفر برای خرید لوازم ماشین یا دریافت حقوق یا امور اداریِ مربوط به شغل و امثال آن یا برای امتحان و ثبت‌نام و ...، حكم سفرهای شغلی را دارد.
سوال:
آیا نماز راننده در اولین سفر، شکسته می‌شود و روزه صحیح نیست؟
جواب:
راننده و امثال او در غيرِ سفرِ اول، نمازش تمام و روزه‌اش صحیح است. در سفر اول نیز اگر طولانی باشد یا از مکانی به مکان دیگر برود (مثل اینکه از قم به مقصد تهران می‌رود و پس از پایان سفر، به مقصد مشهد حرکت می‌کند)، به‌طوری‌که عرفاً بگویند عمل او سفر است، باید نماز را تمام بخواند و روزه صحیح است.
سوال:
کسانی که سفر، مقدمۀ شغل آنهاست، نمازشان تمام و روزه‌شان صحیح است؟
جواب:
کسانی که سفر مقدمه شغل آنهاست، در سفر اول نمازشان قصر و روزه‌شان صحیح نیست و از سفر دوم، نماز تمام و روزه صحیح است.
سوال:
حکم اولین سفر بعد از توقف ده روز برای افرادی که شغل آنها سفر است چیست؟
جواب:
"افرادی که شغل آنها سفر است، درصورتی‌که:
الف) ده روز در وطن با قصد اقامه یا بدون قصد بمانند، در اولین سفر بعد از ده روز، نمازشان قصر است و روزه صحیح نیست.
ب) ده روز در غیر وطن با قصد اقامه بمانند، نیز در اولین سفر بعد از ده روز نمازشان قصر است و روزه صحیح نیست.
ج) ده روز در غیر وطن بدون قصد اقامه بمانند، در اولین سفر بعد از ده روز، بنابر احتیاط باید نماز را جمع بخوانند و روزه را گرفته و قضا کنند."
سوال:
معیار تحقق سفر اول چیست؟
جواب:
اگر از وطن سفر نماید، معیار تحققِ سفر اول، رفت‌وبرگشت به وطن است، مگر آنکه با رسیدن به مقصد از آنجا تصمیم به انجام سفر جدید و به مقصد دیگر بگیرد. و چنانچه در غیر وطن، ده روز بماند، با رجوع به وطن سفر اول محقق می‌شود، مشروط بر اینکه برگشت، هشت فرسخ باشد.
سوال:
آیا برای تحقق وطن اتخاذی مدت‌زمان لازم است؟
جواب:
برای تحقق وطن اتخاذی، ماندن به‌مدت معین مثلاً چند سال یا چند ماه لازم نیست. میزان این است به مقداری بماند که در نظر عرف، صدق وطن کند، یعنی مردمی که از وضع او باخبرند بگویند: اینجا وطن این شخص است.
سوال:
در وطن اتخاذی چه چیزهایی شرط است؟
جواب:
در وطن اتخاذی قصد ماندن دائم و همیشگی شرط است، و تعیین مدت مضر است؛ یعنی نباید ماندنش را به مدتِ معینی محدود کند
سوال:
آیا وطن حکمی داریم؟
جواب:
جایی را که انسان محل زندگی خود قرار داده و ماندنش را به زمان معینی محدود نکرده و مثل کسی که آنجا وطن اوست، در آنجا زندگی می‌کند که اگر مسافرتی پیش آید دوباره به همان‌جا برمی‌گردد (مانند طلابی که برای تحصیل به حوزه می‌روند و قصد ماندن موقت ندارند)، اگرچه قصد نداشته باشد که همیشه در آنجا بماند، در حکم وطن او حساب می‌شود.
سوال:
آیا یک شخص می‌تواند دو وطن داشته باشد؟
جواب:
انسان می‌تواند بیش از دو وطن داشته باشد.
سوال:
حکم تبعیت زن از شوهر و فرزندان از پدر در وطن چگونه است؟
جواب:
همسر اگر بنا دارد هر کجا شوهر زندگی می‌کند، همراه او باشد، در اتخاذ وطن و اعراض، تابع شوهر است.
تبعیت فرزندان قبل از بلوغ
الف) فرزندانِ غیر ممیز و فرزندان ممیزی که در تصمیم‌گیری برای وطن تابع پدر و مادرند، وطنِ پدر و مادر، وطن آنها نیز محسوب می‌شود.
ب) فرزند ممیزی که در تصمیم‌گیری برای زندگی در غیرِ وطنِ پدر و مادر مستقل است، تابع پدر و مادر به‌حساب نمی‌آید."
