سوال:
مصرف زکات فطره برای آزادی افراد فقیری که بر اثر اشتباهاتی در زندان به سر می برند، چه حکمی دارد؟
جواب:
جائز نیست زیرا زکات فطره یک صاع از طعام است که به فقیر و محتاج داده می شود. بلی برای آزادی زندانی بی گناه پرداخت وجه از زکات مشهور و معروف اشکال ندارد.
سوال:
آیا می توانم زکات فطره را به سیدی که مقروض است و توانایی پرداخت ندارد بدهم؟
جواب:
اگر دهنده زکات فطره خود سید باشد می تواند آن را به سید فقیر دیگر بدهد.
اما اگر زکات دهنده سید نباشد نمی توان زکات فطره را به سید بدهد. بهتر است از سهم سادات به او بپردازد.
سوال:
من دانشجویی هستم که هر سال دو سه ماه تابستان را کار میکنم برای رفع حاجت تحصیلی (خانواده ام فقیر میباشد )و مقداری از درآمدم را به خانواده ام می دهم آیا من باید زکات فطره خانواده ام را بدهم؟ آیا من زکات فطره خودم را می توانم به خانواده خودم بدهم؟
جواب:
اگر خانواده عرفاً نانخور شما هستند باید زکات فطره آنان را نیز بپردازید و همین طور اگر نانخور شما محسوب نمی شوند ولی از غروب شب فطر مهمان شما بودند و غذای شما را خوردند باز زکات فطره آنها بر شما واجب است.
اما زکات فطرهی شخص، در صورتی که توان پرداخت آن را از محل درآمد خود داشته باشد، پرداخت آن بر وی واجب است.
لکن پرداخت زکات فطره به افراد تحت تکفّل، از قبیل پدر و مادر، جایز نمیباشد؛ اما پرداخت آن به سایر بستگان مانند برادر، خواهر، عمو و عمه، در صورت فقر آنان، جایز است.
سوال:
در هنگام همزمانی ماه مبارک رمضان با فصل پاییز و زمستان و شرایط خاص جوی، چگونه میتوان به رویت هلال از طریق چشم غیرمسلح اکتفا کرد؟ آیا به لحاظ شرعی مانعی بر سر راه اثبات این امر از طریق علوم جدید وجود دارد؟
جواب:
الف. در چنین شرایطی میتوان به رویت هلال در نزدیکترین شهرهایی که آسمان صافی دارند استناد کرد. بر اساس قاعده «اتحاد افق»، اگر هلال در شهری نزدیک ـ که از نظر افق آسمانی با شهر ابری همطراز است ـ بهطور شرعی رویت شود، این رویت برای شهر ابری نیز معتبر خواهد بود و اول ماه ثابت میشود.
ب. پیشبینی منجمان بهخودیخود حجّت شرعی محسوب نمیشود. با این حال، اگر این پیشبینی برای شخص، علم و یقین به امکان رؤیت هلال ایجاد کند، میتواند به علمی که از سخن منجم حاصل شده است اعتماد کرده و بر اساس آن عمل نماید.
سوال:
در سرزمینی زندگی میکنم که به لحاظ افق شرعی با افق شرعی ایران اختلاف زیادی دارد. مساله رویت هلال ماه و روز اول ماه رمضان یا شوال برای من چه حکمی پیدا میکند؟
جواب:
در این شرایط، ملاک، «افق جغرافیایی محل زندگی شما» است. بنابراین:
الف. اگر در شهر خودتان یا در شهری نزدیک که همافق با شماست، هلال ماه بهطور شرعی رویت شود، این رویت برای شما حجّت و کافی است.
ب. همچنین اگر در شهری که در سمت شرق شما قرار دارد (و خورشید و ماه زودتر در آن طلوع میکنند)، رویت هلال ثابت شود، همین امر برای اثبات ماه در محل شما کفایت میکند.
تذکر:
اگر رویت هلال ماه شعبان در محل شما ثابت شده بود، ولی در شب سیام شعبان برای رؤیت هلال رمضان دچار تردید شدید، با گذشت سی روز کامل از تاریخ رویت هلال شعبان، روز بعد به عنوان اول رمضان محسوب میشود و باید روزه بگیرید.
سوال:
اگر ماه در کشورهای شرقی رویت شود، آیا برای کشورهای غربی خود به خود ثابت میشود یا خیر؟ و حدود آن چیست؟
جواب:
آری، این رویت کافی است. اگر هلال در منطقهای شرقی بهطور معتبر رویت شود، این رویت برای مناطق واقع در غرب آن (که افقشان زودتر قرار دارد) نیز حجت و کافی است و اول ماه برای آنان ثابت میشود.
سوال:
من چهار سال ماه رمضان به دلیل شیردهی به سه فرزندم نتوانستم روزه خود را بگیرم. حالا حکمش چیست؟
جواب:
قضای روزه چهار ماه رمضان بر شما لازم است و و نیز برای هر روز یک مُدّ طعام (حدود ۷۵۰ گرم نان، برنج، گندم یا مانند آن) به فقیر بدهید.
سوال:
اگر بر قضای روزهها سال بگذرد، آيا كفاره هم دارد؟
جواب:
كسی كه قضای ماه رمضان را يك سال يا بيشتر به تأخير انداخته، بايد علاوهبر قضا برای هر روز، يك مدّ طعام (تقريباً 750 گرم گندم، آرد و ...) بابت كفارۀ تأخير به نيازمندان بپردازد.
سوال:
من کفاره ۲روز روزه عمدی بدهکارم
آیا وجه آن را می توانم به دارالایتام شهرمان بدهم یا به نانوایی؟
جواب:
این دو روزی که روزه خود را نگرفتید، به جهت عمدی بودن باید برای هر روز، 60 فقیر را غذا بدهید یا به هر یک از 60 فقیر حدود 750 گرم طعام (یعنی گندم، جو، برنج، ماکارونی، نان و مانند اینها) بدهید.
اگر شما به مسئولین دارالایتام اطمینان دارید و میدانید به یتیمان فقیر خواهند داد، میتوانید پول دو روز افطار عمدی را به آنها بدهید تا آنها با آن پول، مثلا نان تهیه کرده و به 60 فقیر یتیم بدهند.
لازم به ذکر است: چون دو روز را عمدا روزه نگرفتید، میتوانید به هر یک از این فقرای یتیم، 2 مد (یعنی به هر کدام دو تا 750 گرم طعام) بپردازید. تا یکی به جهت کفاره افطار روز اول باشد و دومی به جهت کفاره افطار روز دوم.
سوال:
آیا میتوانم برای کفاره بجای نان مثلاً ساندویچ که یک پرس غذا محسوب میشود بدهم یا حتماً باید نان بدهم؟
جواب:
اگر فقیر را با ساندویچ یا هر غذای دیگری سیر کنید مانعی ندارد؛ اما اگر بخواهید مد طعام بدهید، میتوانید تقریبا 750 گرم گندم، آرد، خرما، کشمش، ماکارونی یا نان بدهید.
طراحی و توسعه : پارسیکام