پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیت الله العظمی کریمی جهرمی

بسم الله الرحمن الرحیم

فی البحار ج۴۴، ص۳۸۳: نزل فی یوم الاربعاء او یوم الخمیس بکربلاء و ذلک فی الثانی من المحرم سنه احدی و ستین.

ثم اقبل علی اصحابه فقال: الناس عبید الدنیا و الدین لعق علی السنتهم یحوطونه ما درّت معایشهم فاذا محّصوا بالبلاء قلّ الدّیّانون؛
امام حسین علیه السلام در روز چهارشنبه یا پنجشنبه وارد کربلا گردید و آن در روز دوم محرم سنه ۶۱ ه ق بود.
سپس رو به اصحاب خود کرد و فرمود:
مردم بندگان دنیایند و دین بسان یک شیرینی بر زبان آنهاست. آن را می‌چرخانند و بدان متمایلند تا آنگاه که معیشت و زندگی آنان می‌چرخد و روبراه است. پس هنگامی که دچار بلا شدند و آماج تیر حوادث قرار گرفتند، دین‌داران بسیار کم خواهند بود.

مردم شناسی و آشنایی با روحیات مردم در سعادت انسان اثری به سزا دارد. کسانی که مردم‌شناس نیستند و شناختی از روحیات جامعه ندارند، به‌زودی در دام فریب واقع می‌شوند و از خیر و سعادت خود محروم خواهند گردید.
امام حسین علیه السلام در جملات فوق به‌نحوی بدیع و زیبا روحیات مردم را بیان کرده و آنان را به عنوان (عبیدالدنیا) بندگان دنیا و پول و مال و مقام معرفی فرموده است و دینداری آنان را سطحی و موقّت و مقطعی دانسته و تشبیه به یک لعاب شیرینی کرده که مثلا از بقایای عسل در دهان انسان باقی مانده باشد و روی زبان بیاورد و مضمضه بکند.
دین برای گروهی، شیرینی زبان آنهاست و موقتا برایشان مزه دارد و تا زمانی که معیشت و زندگی آنها خیر و خوشی و رفاهی برای آنان بیاورد و دنیایشان را رو به راه بسازد دنبال آن هستند؛ ولی اگر روزی بر اثر انتساب به دین به مشکلات برخورد کردند و در محاصره بلا قرار گرفتند آن زمان است که دینداران بسیار اندک خواهند بود.

دانشمند بزرگ لبنانی مرحوم محمدجواد مغنیه رضوان الله علیه می‌گوید: محققاً باید اعتراف کنم که در تعریف و شناساندن ماهیت این مردم، کلمه‌ای جامع‌تر از فرموده‌ی حسین بن علی علیهما السلام ندیده و نخوانده‌ام، آنجا که فرمود: الناس عبید الدنیا ...
صحنه کربلا آزمایشگاه این نظریه امام حسین علیه السلام است. مردمی که خود نامه نوشته بودند و امام حسین علیه السلام را به مهمانی طلبیده بودند و چه اخلاصی در نامه و گفته‌هایشان اظهار کردند، هنگامی که دیدند ابن زیاد با کسی تعارف ندارد و شوخی ندارد و اگر از کسی احساس حمایت از امام حسین علیه السلام کرد می‌زند و می‌کشد و خراب می‌کند و به دار می‌زند و یک‌جا یک قوم و طایفه را نابود کرده و به‌خاک و خون می‌کشد، همه از حرف‌هایشان برگشتند و جواب استنصار امام حسین علیه السلام را هم ندادند و حتی کسانی بودند که حضرت از آنها به‌طور خصوصی یاری طلبید و آنان اجابت نکردند؛ ولی عده‌ای دلداده و خداجو مقاومت کردند و جان را فدا نمودند.

آیه ۱۱ سوره حج نیز همین حقیقت را بیان می‌کند که قسمتی از مردم دین‌شان در شرایط راحتی و آسودگی است وگرنه از دین برمی‌گردند.
وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَعْبُدُ اللَّهَ عَلَىٰ حَرْفٍ ۖ فَإِنْ أَصَابَهُ خَيْرٌ اطْمَأَنَّ بِهِ ۖ وَإِنْ أَصَابَتْهُ فِتْنَةٌ انْقَلَبَ عَلَىٰ وَجْهِهِ خَسِرَ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةَ ۚ ذَٰلِكَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِينُ
و از مردم کس هست که خدا را به زبان و به ظاهر می‌پرستد (نه از باطن و حقیقت) از این رو هرگاه خیر و نعمتی به او رسد اطمینان خاطر پیدا کند و اگر آزمونی (از شر و فقر و آفتی) به او رسد (از دین خدا) رو بگرداند. چنین کس در دنیا و آخرت زیانکار است و این (نفاق و دورویی) زیانی است که بر همه کس آشکار است.

صلی الله علیک یا مظلوم یا اباعبدالله